"Dördüncü sınıftayım. Yaşım on iki kadar olmalıydı. Fransızca muallimimiz Sör Aleksi bir gün bize yazı vazifesi vermişti. "Hayattaki ilk hatıralarınızı yazmaya çalışın. Bakalım neler bulacaksınız? Sizin için güzel bir hayat temrini olur" demişti. Hiç unutmam; yaramazlığımdan, gevezeliğimden bıkan sörler o sınıfta beni arkadaşlarımdan ayırmışlar, bir köşede tek kişilik bir küçük sıraya oturtmuşlardı"

Reşat Nuri Güntekin 1928 yılında yayınlanan bu eserinde; çalışkan başarılı fakat zaaf gösterenlere karşı acımasız olan Zehra Öğretmen ile babası Mürşit'in bakış açılarından dramatik yaşam öykülerini anlatıyor. Yazar, cumhuriyet öncesinde yeni mezun, idealist genç bir mülkiyelinin iş ve sosyal yaşamdaki çatışmalarını ve uyumsuz ilişkilerini anlatırken, dönemin memuriyet yaşamına, köhne yapısına ait önemli ipuçları da veriyor. Şehirden kasabalara sürüklenirken, ardında birer birer ilkelerini de bırakan genç adam hatalı bir evlilikle korkunç bir sona doğru sürükleniyor. Acı ve sefaletle dolu ortamdan tesadüfle sadece kızı Zehra'yı kurtarabiliyor. Acımak; aile içi ilişkileri ve sorumluluklarını, adeta ders verir gibi gözler önüne seriyor.

"Eğer peşinden gelirsem geri dönemeyeceğimi söylemiştin bana," dediğinde sesi titriyordu. "O gün seni dinlemeliydim."

Bu zamana kadar çok fazla erkek arkadaşım oldu. Hepsi de ölü adamlardı. Hiçbirini sevmek için değil, hepsini öldürmek için hayatıma almıştım. Takılar... Pırlantalar... Mücevherler... Lüks evler... Malikaneler... Işıltılar... parıltılar... Zenginlik... İhtişam... Nefes kesici bir yaşam. İnsanların uğruna kan dökeceği bu görkemli site hayatı, yeryüzündeki cehennemin ta kendisiydi. Ben, o kahrolası insanların ölü bedenlerini yakmak için bir kibrit çakacaktım. Sevdiğim herkes için... Tüm masum insanlar için... Hayır, hepsini unut. Yalnızca zevk almak için onları avlayacaktım. Çünkü bu... benim işim, ölüm tek arkadaşımdı. Sadece bir sorun vardı. Onları avlayan yalnızca ben değildim. Orada bir katil daha vardı. Beni bile avlamayı isteyen ama kim olduğumu bilmeyen biri daha... Oysa hiç kimse beni avlayamazdı. En acımasız olanlar bile.