ඇය නමින් "Gentleman Jack" - ඉතිහාසයම රවටා ලියවුණු රහස් ආදරය.
==================================
කාලය 19 වන සියවසේ මුල් භාගයයි. එංගලන්තයේ යෝක්ෂයර්වල මීදුම් පිරුණු සීතල වීදියක, කවුරුත් නෙත් යොමු කරන අමුතු කාන්තාවක් ඇවිද යනවා.
ඇය හැමදාම ඇන්දේ කළු පාට. ඇවිද්දේ හරියට හමුදා සොල්දාදුවෙක් වගේ වේගෙන්. ගමේ මිනිස්සු ඇය දිහා බැලුවේ පුදුමෙන් වගේම බයෙන්. ඇය පිරිමියෙක්ද? නැත්නම් ගැහැනියක්ද? ඒ නිසාම අසල්වැසියෝ ඇයට රහසින් කිව්වේ "Gentleman Jack" කියලා.
නමුත් ලෝකයාට පෙනුණු ඒ රළු පෞරුෂය ඇතුළේ, කාටවත්ම දකින්න නොලැබුණු සියුම්, එහෙත් ප්රචණ්ඩ ආදරයක් හංගගෙන ඇය ජීවත් වුණා.
ඇය නමින් Anne Lister (ඇන් ලිස්ටර්).
ඇගේ හදවත නතර වුණේ තමන්ගේ අසල්වැසි වලව්වේ හිටපු Ann Walker (ඇන් වෝකර්) ළඟ. Ann කියන්නේ Anne Lister ට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් චරිතයක්. හරිම ලැජ්ජාශීලී, නිතරම අසනීපෙන් හිටපු, ලෝකයට බය වුණු ගැහැනියක්. ඒත් Anne Lister ගේ හයිය හිතට ඒ අහිංසක ඇස් දෙක යට තිබුණු ආදරය මගහැරුණේ නෑ.
"ගැහැනියක් තවත් ගැහැනියකට ආදරය කරන එක පාපයක්"
කියලා සමාජයම විශ්වාස කරපු කාලයක, මේ දෙන්නා ඒ සම්මතයන් කුඩු පට්ටම් කළා.
1834 පාස්කු ඉරිදා දවස...
Anne Lister සහ Ann Walker හොර රහසේම පල්ලියට ගියා. නීතියෙන් අවසර නොලැබුණත්, දෙවියන් ඉදිරියේ එකිනෙකාට මුදු මාරු කරගෙන, ජීවිත කාලයම එකට ඉන්න ගිවිස ගත්තා. ඒ තමයි ඉතිහාසයේ වාර්තා වන "පළමු ලෙස්බියන් විවාහය". ඉන් පස්සේ Ann Walker තමන්ගේ වලව්ව අතහැරලා, Anne Lister එක්ක පදිංචියට ගියා.
මේ අපූරු ආදර කතාව අද අපි දන්නේ කොහොමද?
Anne Lister ට පුදුම පුරුද්දක් තිබුණා. ඇය තමන්ගේ ජීවිතේ හැම විස්තරයක්ම දිනපොත්වල ලිව්වා. හැබැයි ඒ කාටවත් කියවන්න බැරි "රහස් කේත භාෂාවකින්" (Secret Code). වචන මිලියන 5ක් පුරාවට ඇය හංගපු ඒ ආදරය, පසුකාලීනව ඉතිහාසඥයින් විසින් විසඳගත්තා.
අවුරුදු 200කට කලින්, කාටවත්ම යටත් නොවී, තමන්ගේ හදවත ඉල්ලන දේ දිනාගත්ත ඒ ගැහැනිය අදටත්
"පළමු නූතන ලෙස්බියන් කාන්තාව" විදියට ඉතිහාසගත වෙලා ඉන්නවා.
ආදරයට නීති නෑ... සීමා මායිම් නෑ... Anne Lister අපිට කියල දුන්නේ අන්න ඒ පාඩමයි! ✒️
මූලාශ්ර සහ නිර්මාණ:
'I Know My Own Heart' - The Diaries of Anne Lister (Edited by Helena Whitbread)
'Gentleman Jack' - HBO/BBC TV Series
UNESCO 'Memory of the World' Register (Anne Lister's Diaries)