trewag

—1912.
          
           şehir, sabahın ilk ışıklarıyla değil, sanki yorgun bir hatıranın içinden doğuyordu. sokak taşları ıslaktı; yağmur yağmış mıydı yoksa sadece geceden kalan bir iç çekiş mi vardı, kimse ayırt edemiyordu. ben o sabah, elimde yarısı silinmiş bir mektup, kapının eşiğinde uzun süre durdum. içeri girmekle gitmek arasında kalan insanlara özgü o ağır sessizlik vardı üzerimde.
          ev dediğimiz şey artık bir yer değil, bir kırılma noktasıydı.
          babamın gidişi bir veda gibi olmadı. bir sabah kalktık ve onun gölgesi bile evde eksikti. ne bir cümle bıraktı arkasında ne de dönüp bakacak kadar bile acıma. sanki biri hayatımızdan bir insanı değil de, bir sesi çekip almıştı.
          annem o sabah mutfağa hiç girmedi.
          kapı aralığından baktığımda onu pencerenin önünde gördüm; dışarıya değil, sanki dünyanın ötesine bakıyordu. elinde hiçbir şey yoktu ama avuçlarının içi sıkılmıştı, bir şeyi tutuyormuş gibi… belki de bırakmamayı öğrendiği tek şey babamın yokluğuydu.
          ben o gün ilk kez şunu fark ettim: bazı insanlar gitmez, sadece mekân değiştirir. ve geride kalanlar, o değişmeyen boşluğu taşımak zorunda kalır.
          o günden sonra evimizde garip bir alışkanlık oluştu. annem her akşam kapının önüne bir sandalye koyardı. kimse oturmazdı o sandalyeye. sadece orada dururdu. belki bir gün kapı açılır da eksik olan geri döner diye değil… belki de bazı bekleyişlerin bir sonu olmadığını kabul edemediği için.
          ben ise her gece aynı sesi dinlerdim. eski tahtaların gıcırtısını, rüzgârın pencerelere vuruşunu, uzaktan geçen trenlerin ağır uğultusunu… her seste babamın dönüşünü arardım. 

acı bu kadar kolay tarif edilebilir miydi
          gözyaşlarım boşanırken öpüyorum küçük parmaklarını
          alışabilir mi insan bu şerhalığa
          alışılabilir bir şey miydi ki kayıp vermek
          kimseyi duymuyorum
          sadece sesin var kulaklarımı okşayan küçük mırıltılarınla avutuyorum kendimi
          ama zaman acımasız bir misafir gibi kapımı çalıyor
          senin olmadığın odalarda bile seni arıyorum
          bi minik gölgen kalmış duvarlarda
          bir de nefesin kalmış sessiz yuvamda
          dokunduğum her şey senden kalan bir hatıraya dönüşüyor kızım
          şimdi toprağın altında üşür müsün diye korkuyorum
          üstünü örten toprak ağır gelir mi diye düşünüyorum
          oysa ben seni her gece battaniyene sarardım
          şimdi dünya sana kefen giydirmiş
          hangi anne alışabilir ki evladının yokluğuna
          hangi yürek kabullenebilir kendi canından kopan parçayı
          ellerim hâlâ seni arıyor
          kapı açıldığında koşarak bana geleceğini sanıyorum
          sonra bir sessizlik çöküyor üzerime
          ve anlıyorum ki bu ev artık senin gülüşünü değil benim hasretimi taşıyor
          uykuya dalmadan önce dua ediyorum sana
          belki bir gün rüyamda görürüm diye
          belki yine küçük ellerini tutarım diye
          sen toprağa emanet edilen en güzel çiçeğimsin kızım
          ben ise her baharı sensiz karşılamaya mahkûm kalan annenim

— 1878
          
          
          dağların üzerinde kış, her şeyi susturan ağır bir örtü gibiydi.
          kar, haftalar boyunca aralıksız yağmış; yolları, patikaları ve köyleri birbirinden koparmıştı. rüzgâr, yüksek tepelerin arasından geçerken taş duvarlara çarpıyor, sanki dağların içinde unutulmuş eski savaşların seslerini taşıyordu.
          köyler savaşın en sessiz kurbanlarıydı. bir zamanlar dumanı tüten ocakların olduğu yerlerde artık kırık kapılar ve boş sokaklar vardı. insanlar geceleri ışık yakmaya korkuyor, uzaktan gelen her at sesinin yeni bir baskın anlamına gelebileceğini biliyordu.
          süreya köyün en uç köşesinde, dağın eteğine yakın küçük bir evde annesiyle yaşıyordu. köyün geri kalanına göre daha sessiz, daha unutulmuş bir yerdeydi burası. kışın sertliği burada daha ağır hissedilir, rüzgâr sanki evin içinden geçecek kadar keskin eserdi.
          o gün sabah erken saatlerde köyde tuhaf bir sessizlik vardı. kuş sesleri bile kesilmişti. süreya bunu fark etmiş ama önemsememişti. ta ki uzaklardan gelen kargaşalara kadar.
          önce bir kaç kişi sandılar. sonra ses çoğaldı. metalin birbirine çarpması, bağırışlar ve karın üstünde hızla yaklaşan adımlar… köyün üzerine çöken şey artık bir “haber” değil, doğrudan bir baskındı.

— 1934.
          
          bu mektubu yazdığım gün, senden ayrılalı tamı tamına sekiz yıl dört ay oldu. sekiz yıl… insan bazen sekiz yılın bir ömürden uzun olduğunu sanıyor. oysa bazı acılar vardır, bir ömre bile sığmaz.
          seni hâlâ aynı yerde hatırlıyorum. o eski taş sokağın köşesinde, yağmurun altında duruşunu… elindeki kitabı, yüzündeki o sakin ifadeyi… dünyanın iki farklı ucunda duran iki insan gibi görünüyorduk; ben üniformamla, sen salaş çiçekli elbisenle. bize düşman olmamız öğretildi. bize birbirimizden nefret etmemiz söylendi. aynı bayrağın altında doğmadık diye kalplerimizin de ayrı olması gerektiğine inandırıldık.
          ama kalp emir dinlemiyormuş. seninle öğrendim.
          
          
          sen benim düşmanım değildin. bunu senden sonra öğrendim. bunu seni kaybettikten sonra öğrendim. hayır, seni öldürdüğüm gece öğrendim...
          
          hatırlıyor musun? bana bir keresinde "bir gün savaş biterse, insanların birbirini öldürmek için değil, sevmek için cesaret bulduğu bir dünya olur mu?" demiştin. o zaman sana cevap verememiştim. çünkü içimdeki öfke, korku ve bana öğretilen yalanlar sesini bastırıyordu. görev ve ilkelerimi hep senden daha öncelikli tutuyordum. zorunlulukla, baskıyla, tehditlerle. 
          şimdi ise her gece aynı soruyu kendime soruyorum.
          neden seni korumadım?
          neden o gün elimdeki silahı değil de kalbimi dinlemedim? neden karşı gelmedim? neden? 
          

katilin hâlâ seni düşünüyor.

— Bana yıldızları göster. 
          
          Arabanın farlarını kapatmış, telefonun fenerini açmıştım çoktan. Önümde uzun bir tarla vardı, küçük patika yoluna girdim. üzerimdeki kabana sığınır gibi sarıldım. Rüzgarın hiddetini ensemde hissediyorum, bedenim kasılıyor, nefesim titriyordu sanki. Yolu yarıladım, karşımda devasa paneller ve konteynerden olma küçük bir kulübe vardı. Bir süre cılız ışıkların aydınlattığı panellere baktım, ne kadar da fazlaydı böyle! Hepsine göz kulak olmak zor oluyor olmalıydı diye düşündüm etrafıma bakarken, sonra tebessüm ettim. Sanki bu boş tarlaya biri gelecek ve zarar verecekti de dedim kendime, cevap verir gibi yola devam ettim. Bir bu kadar daha yürümeliydim fakat ardımda uğuldayan köpek seslerine duraksadım. Ardıma dönüp boş olduğunu görünce daha hızlı yürümeye başladım. Ya köpeklere yem olacaktım ya da avcılara av. Ne kadar hızlı yürürsem yürüyeyim sanki yol daha da uzuyordu. Yüreğimi kulaklarımda hissediyordum, karnıma kramplar giriyor, nefesim daha da titrekleşiyordu. Burnum sızladı, gözlerim dolarken ellerim titredi, yaklaştıkça kasıldım. Özlem ne ağır duyguydu, özlem ölmek kadar acıydı. Kaybettiğini mi özlerdi sanki insan, sevdiğini her daim özlerdi. 

zirvedeyim aşağı bakamam. 

de ki: ben kimsenin gecikmiş ihtiyacı değilim. 

bunalım devri. 

üşüyorum efendim. sensiz bu dünya hep soğuktu hiç ısınamadık zaten. dün bugünü umutla ısıtırız sanmıştık, bugün yarını umutla bekliyoruz. bi dönem çocuklar çoğaldı dünya biraz daha renklenir sandık, lakin olmadı. bi dönem aşıklar çoğaldı; hani senin kördüğüm aşkının yanında hiç gibi kalacak aşıklar vardı, olmadı. herkesin urganı sevdiğinin boynuna asıldı. bir dönem seviştik, tenin tenle vûkû bulmasında ki şehveti tattık, titredik. günahın aciz bedenlerimizde kanımıza karışıp bedenimizi titreşime vermesini izledik. depremler, seller, yangınlar oldu. ve günah asla değişmedi, farklı boyutlara evrildi. ama biz hep üşüdük, çünkü sensizdik. sesin yoktu artık, ne bi bilal vardı ezanı yüreğimize ısıtacak ne bi ali vardı ilmiyle ilim katacak; ne de sen vardın. şimdi üşüyoruz, yarın da üşüyeceğiz, ertesi günde. bu ölene kadar değişmeyecek bir serzenişti.