KBR-YZC

° "Devlet yöneticilerinin, kadılar da dahil din adamlarının, üst düzey hocaların, âlim sayılanlardan zengin olanların, tüccarların evlerinde içoğlanı olarak çalıştırılan bu tip parlak oğlanları, ev sahibi erkeğin kullandığı bilinen bir durumdur. Burada ayıplanan şey, oğlan kullanmak değil, bu işi yaparken bir biçimde görülmek, dile düşmektir. Lakin bu yergi gibi görülen dedikodular bile oğlancılar için yapılmış gizli bir övgü gibi algılanmıştır."

KBR-YZC

° "Devlet yöneticilerinin, kadılar da dahil din adamlarının, üst düzey hocaların, âlim sayılanlardan zengin olanların, tüccarların evlerinde içoğlanı olarak çalıştırılan bu tip parlak oğlanları, ev sahibi erkeğin kullandığı bilinen bir durumdur. Burada ayıplanan şey, oğlan kullanmak değil, bu işi yaparken bir biçimde görülmek, dile düşmektir. Lakin bu yergi gibi görülen dedikodular bile oğlancılar için yapılmış gizli bir övgü gibi algılanmıştır."

KBR-YZC

° "Oğlancılığın edebiyata girmesinin toplumsal sebepleri vardır. Kadının toplumdan kopartılarak eve kapatılması, onun neredeyse bir günah öğesi haline getirilmesiyle, kadın-erek ilişkisinin doğallığı bozulmuştur. Şair Gazalî'nin ünlü risalesinde de vurgulandığı gibi kadına ulaşmak çok zorlaştırılmışken genç oğlanlara ulaşmak çok kolay hale getirilmiştir. Öyle ki oğlancılar, kullandıkları oğlanları yanlarında taşımaya başlamışlardır. Fehmi ve Ahmed Paşa örneklerinde gördüğümüz gibi, Osmanlı şehir toplumunda erkek erkeğe ilişki giderek bir üstünlük alameti haline gelmiştir. Bu durum, dönemin şiirine ve nesir eserlerine yansımış olduğu halde, Cumhuriyet döneminde bu gerçek gizlenmeye, ortaya çıkan bilgiler/belgeler inkâr edilmeye başlanmıştır."
          
          'Osmanlı'da Oğlancılık / Rıza Zelyut'*

KBR-YZC

• "Zen eger hüsn ile hurşid-i dırahşandan ise 
              Kaddi tûbâ vü haddi gülşen-i rıdvandan ise
              Har-perver gül-i hod-rûdur ana virme gönül 
              Bedeni terlik ile berg-i gülistandan ise"
          
          Kadın güzellikte parlak güneş gibi olsa da 
          Boyu Tuba ağacı gibi ve derecesi de cennet bağı gibi olsa da 
          Yıkıcı yabani gül gibidir o sevilmemeli 
          İsterse bedeni gülistan yaprağı gibi nazik olsun.
          
          'Latifî'*

KBR-YZC

° "Enderun yetiştirmesi şair Fazıl; kadınlarla ilgilenmediğini ve onlardan vazgeçtiğini, o bağa asla fidan dikmediğini (ilişkiye girmediğini) belirtip kadınla ilişkiye girmeyi şanına zarar verecek davranış olarak görmekte ve kadınları fahişe olarak kötülerken oğlancılığı alabildiğine yüceltmektedir."
          
          'Osmanlı'da Oğlancılık / Rıza Zelyut'*