Mengenali Sejarah

DINASTI MING MENGAMUK APABILA MELAKA DI TAWAN PORTUGIS

Kita sedia maklum dalam sejarah bahawa ada kerajaan nusantara lain yang memberikan bantuan dan sokongan kepada Sultan Mahmud Shah dalam usaha baginda untuk merebut kembali Melaka daripada pihak Portugis contohnya Demak dan Jepara dari Jawa. Namun kita mungkin jarang dengar tentang reaksi kerajaan bangsa asing berkenaan penawanan Melaka oleh Portugis. Jadi adakah kejatuhan Melaka tidak diketahui atau tidak dipedulikan oleh rakan-rakan dagangnya dari negara asing? Sedangkan Melaka adalah sebuah Empayar kota perdagangan antarabangsa yang tersibuk dan antara terkaya di timur pada zaman tersebut, setaraf dengan Venice dan Genoa di Itali.

Semasa Portugis menyerang Melaka, terdapat para pedagang asing seperti orang India dan Cina yang membelot terhadap kerajaan Melaka. Naina Chittu memberikan maklumat risikan kepada Portugis manakala terdapat segelintir daripada pedagang Cina membantu Portugis dengan memberikan mereka jong untuk digunakan dalam penyerangan Kota Melaka. Walaupun begitu, tindakan para pedagang Cina yang mengkhianati Melaka tersebut tidak mewakili pendirian sebenar Kerajaan dinasti Ming sendiri. Hal ini kerana terdapat bukti bahawa Kerajaan Ming marah dengan tindakan biadap pihak Portugis yang menyerang Melaka. Kemarahan kerajaan Ming terhadap pihak Portugis ditonjolkan dengan tindakan-tindakan agresif yang dikenakan terhadap pihak Portugis serta pedagang-pedagang mereka yang berada di sekitar China.

Walaupun Bandar Melaka telah jatuh ke tangan Portugis, namun kerajaan Melaka belum benar-benar tumbang. Sultan Mahmud yang bertahan di Bintan telah mengantar aduan kepada kerajaan Ming, dan memaklumkan mereka tentang kejahatan dan kelicikan pihak Portugis. Hal ini telah menimbulkan kemarahan kerajaan Ming yang mempunyai kepentingan dalam perdagangan dengan Melaka. Selain itu kegiatan penculikan dan tindakan Admiral Portugis bernama Simao De Andrade yang tidak menghormati kedaulatan kerajaan Ming dengan membina lojing di Pulau Tamao tanpa persetujuan pihak berkuasa tempatan telah menambahkan lagi kebencian kerajaan Ming terhadap Portugis. Aduan bukan sahaja datang dari Sultan Mahmud, malah para pembesar Ming di Peking dan Canton juga turut menghantar aduan kepada Maharaja supaya tindakan tegas diambil terhadap Portugis.

Akibatnya Tome Pires yang telah menunggu di China selama dua tahun untuk mendapat kebenaran menuju ke Peking bagi menjalinkan hubungan diplomatik dengan kerajaan Ming telah dihalang daripada memasuki Kota Diraja. Mereka telah diarahkan untuk balik semula ke Canton. Segala barang persembahan dan hadiah yang sepatutnya diberikan kepada Maharaja telah ditolak. Terdapat menteri di ibu kota Ming yang tidak mengiktiraf rombongan diplomatik tersebut dan menuduh mereka sebagai perisik. Mereka mahu agar rombongan Portugis tersebut dikenakan hukuman. Catatan Portugis juga menyebut bahawa terdapat beberapa orang penterjemah dalam rombongan Portugis itu telah ditangkap oleh kerajaan Ming.

Dipercayai mereka adalah penterjemah Cina Melaka yang menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa perantaraan, kerana bahasa Portugis ketika itu masih asing bagi pegawai kerajaan Ming, pasti terjemahan dibuat daripada bahasa Portugis ke bahasa Melayu dan kemudian ke bahasa Cina. Seorang daripada mereka mati kerana penyakit dan 4 orang lagi telah dihukum pancung oleh kerajaan Ming kerana membelot kepada Melaka dan membawa orang Portugis ke China. Hal ini menunjukkan bahawa kerajaan Ming memang prihatin terhadap apa yang telah berlaku pada kerajaan Melaka ketika itu. Sbaik sahaja rombongan Tome Pires tiba di Canton, mereka telah dijadikan tebusan bagi mendesak pihak Portugis supaya mengembalikan takhta Melaka kepada Sultan Mahmud.

Setelah arahan untuk memerangi orang Portugis dari ibu kota sampai ke Canton, pihak pentadbir Canton telah menangkap semua orang Portugis yang berada di sekitar pelabuhan tersebut. Konflik ini memuncak apabila pada tahun 1521 berlakunya pertempuran awal diantara kerajaan Ming dengan pihak Portugis yang dinamakan sebagai Pertempuran Tamao Pertama. Kerajaan Ming telah berjaya mengalahkan armada Portugis dalam pertempuran tersebut. Ramai tentera Portugis yang terbunuh dan ditawan hinggakan orang Portugis terpaksa meninggalkan kapal-kapal mereka dan hanya dapat lari dengan tiga buah kapal ke Melaka.