*
Бугун Зайнаб Тураевлар хонаданига, уз келинлик уйига таклиф килинди. Ва хатто у ерда бир кунгига тунаш таклифларига индамай кунди. Таниш хона олдига келгач бир тухталиб колди. Кузларини каттик юмиб, очиб узини кулга олиб хонага шахд билан кирди, эшикни ичкаридан ëпгач суниб колди. Хонани куздан кечириб чиккач хотиралари ëпирилиб келди. Кузларини юмиб, уларга шунгиб кетди. Ошу холатида канча турди билмайди, аммо йигидан хиккиллаб колганда ювиниш хонасига утди. У ерда хатто Акромни сочиги хам илиниб турарди. Ювиниш хонасидан кийиниш хонасига кирган Зайнаб буткул Акромни ифори куршовида колганди. Акром тартибли ва шу билан бирга кийимлари ювилган булса-да, тозаловчи кукунни эмас, узининг атирини хиди келиб турарди. Зайнаб хонанинг хар бир бурчагини илк кургандек кузатиб чикди ва охирида худди Акромнинг кучогига сингангдек, унинг ëстигини каттик кучганча уйку оламига равона булди. Кеча туни ичикиб йиглаган Зайнаб эрта тонгдан кундан-кун олови кучаëтган юраги хотиржамдек Тураевлар уйидан чикиб кетди. Мана бугун кулларида кон тупуриб жон берган севгилиси Акромнинг улимига 4 ой булганди.
"Сен кайси хаëлда кезиб юрибсан,
Мен кайси хаëтда яшаяпман, айт?!
Урнимга узингни бир куйсанг эди
Мен кора утмишга айланаëтган пайт..."
Нодира Назар
* * *
Хаш-паш дегунча орадан 3 ой утди. Аббос аввалгидек гурурини биринчи уринга, бировни, уни кадр-кимматини ерга урувчи, беписанд, димогдор эмасди, албатта факат Дилбарга нисбатан. У энди Дилбарга ишонар, олдингидек унга азият етказувчи тухмат аралашган рашкларини кулламасди. Бой берилган дакикалар, кизини хатто дарагидан бехабар утган йилларнинг кадрини жуда яхши биларди ва бу вактини ута бебахо санарди. Аббос Дилбарни ва кизи Гулюзни каттик яхшикурарди. Уларга мехр-мухаббатини хам ошкора хис эттирарди. Бу орада Дилбар рухшонасга катнади ва ëнидаги "рухшунос" ни хам мехридан мойдек эрирди. Муносабатлари согломлашганини, ораларидаги узаро хурмат ва ишонч кундан-кунга буй чузиб бораëтганини сезиб келаëтган Дилбар яна бир карра оналикка тайëр эканлигини тан олди.
Кечки овкатдан сунг Гулюз ховлига чикиб кетди. Дилбар фильм куришга эрини чорлаб, иккиси залга утиб кетишди. Бирдан ховлида Гулюзнинг аëвсиз эшитилган кичкиригидан бутун уй бошларига кулади. Овоз келган томонга учиб чиккан Аббос ва Дилбар кизини котиб турганини куриб, уни багрига олишди.
Гулюз ховлини айланиб юрар экан, олдин сира утмаган жойига кирди. Кириши билан устига бир арслон ташланди, тугрироги агар шерни оëги занжирланмаганда эди, буни тасаввур килиб хам булмас. Шер бир уриниши зое кетгач, яна индамай бурчакдаги жойига бориб утириб олди. Аббос кизини каттик йиглашини кутганди-куя, аммо Гулюз шер хакида бир-икки савол берди-ю, дадасининг пинжида ухлаб колди. Кизини уз хоналарига олиб кирган Аббос, у ухлагач Дилбарни елкасидан кучиб пастга уша залга олиб тушди.
-Фильмга кизикиб колибсиз шекилли
-Ëнимда сен булсанг, ха!-деди диванга биринчи узи утириб, сунг кулларини очиб "кел" ишорасини килди. Дилбар жилмайиб, эри олдига жойлашди. Фильмни ярми утгач, Аббос сабабсиз унинг овозини учириб куйди. Дилбар тушунмай караганда, Аббос жавобан кизнинг оëкларига бошини куйди.
-Ëшлигимда-Аббос овозини пастлатди-дадам билан муносабатларимиз яхши деëлмасдим. Дадам учун иш ва уй эди. Аммо...биласанми, качонки бирор ишкал чикарсам дадам тепамда нозир булиб, жазога ута шошиларди. Акам бу ишкалларни дадам менга эътибор бериши учун атай килишимни билар, доим дадамни олдида ëнимни олар, узимиз колганда аклли бола булишимни уктирарди. Акам-доим аклли, аввал уйлаб, кейин иш курарди. Мен таваккалчи эдим, йукотсам хам ачинмасдим. Дадамни жазоларини сен хаëлингни бир учига келтириб хам куролмайсан. Жазо олганимдан кейин онамнинг менга мехрибончилиги, яъни шуни ортидаги рахми гашимга тегарди. Шунинг учун жазодан ерда кунлаб ëтиб колгулик булиб чиксам хам хеч нима булмагандек, узимни сохта хиссизликка гирифтор килганман. Энг катта хатони 9 ëшимда килгандим-дадамдан умид килгандим. Улардан тугилган кунимга живой шерни болаларини олиб беришларини истагандим. Кугирчокларини олиб берди. Уша йили акам хам тугилган кунига живой шер болаларини суради. Акамга жуфт олиб берди. Акам аслида мен учун сураганди, уларни акам менга берди, аммо дадамни кулидан олиш бошкача эди. Дадам акамни карорларини хеч качон мухокама килмас, уни кулллаб-кувватлар ва менга хам доим акамга ухшашимни таъкидларди. Йук, акамга хасад килмаяпман, шунчаки мен акам эмасдим, Акром эмасдим, мен алохида бир шахс эдим, Аббос эдим!-Аббос чукур нафас олиб кузларини юмди. Акасининг кутилмаган улими забардаст Аббосни хам синдириб куйганди
-Жуфт дедингиз, аммо шерингиз ëлгиз-ку?-Дилбар йигит сочларига бармокларини киргазди нима дейишни билмай колиб. Ахир, умри давомида Аббос билан илк бор бунака гаплашди
-Ургочиси бор эди. 16 ëшимда ташланиб колган, иложсиз улдириб куйганман. Бу эркак шерга кейин 4 мартта янги ургочи шер олиб келдим. Бирортасини яшатмади ë g'ajidi, yo oʻldirdi. Хайвон булса хам хотинини улдириб куйган кунимдан кейин кузлари маюслашган-Дилбар Аббосга хеч уйку бермай, тунни тонга кизгин сухбат билан улашди. Тонгда хоналарига чикканда Гулюзни бир йули нонушта учун уйготмокчи булишди. Аббос кизига теккани билади, кизи узига келмай,аксинча унинг кули "шилк" этиб ëнга тушди.
