Hiçbir gerçek yoktur ki, tam karşıtı da en az onun kadar gerçek olmasın.
Bu açıdan bakıldığında her şey gerçektir. Gerçekler arasındaki fark
insanların bakış açılarıdır. Önemli olan hangi pencereden ve nasıl baktığınızdır. Görüntüler, duygular, hisler bakış açılarına göre değişiklerarz eder. İnsanlar aynı ortamlarda, aynı şartlara sahip etkilerde bilealgılarına göre değişik tepkiler verir. Mesela, aynı şiddette verilen bir acıher insanda aynı şiddette hissedildiği halde, kişinin algılama
farklılığından dolayı tepkisi farklıdır. Kimi insan hiç sesini çıkarmaz, kimi
sadece inler, kimi bağırır.
İşte burada, acı aynı olmasına rağmen tepkilerfarklı olduğundan izleyenler kendi algılarına göre farklı acılar yaşandığıve hepsinin farklı şekilde acı çektiği kanısına varırlar.
Aslında, acıyı yaşayan kişiler de acının aynı olduğunu bilseler dahi kendi
algıları çerçevesinde o acıyı daha az veya daha çok yaşadıkları
kanısındadırlar.
Her halükarda ortadaki acı herkes tarafından farklıalgılanmaktadır. Ancak bu durum acının tek olduğu gerçeğini
değiştirmez.
Hipnoz fenomenlerinin gerçekliğini daha iyi anlayabilmek için bu kavrama bir örnek: Karşımızda hipnoz olabilecek on kişiolduğunu varsayalım. 1. Kişiyi uyutuyoruz. Uyandıktan sonra sağ eline bir ateş değdireceğimizi söylüyoruz ve uyandırıyoruz.
Denek tamamen uyandıktan, uyanıklık haline geçtikten sonra sağ eline herhangi bir şey değdiriyoruz.
O anda denek, gerçek bir ateş değmiş gibi acıyla kıvranacaktır. Deneğin yaşadıkları, hissettikleri gerçek bir ateşle sol eliniyaktığımızda yaşayacakları ve hissedecekleri ile kesinlikle aynı olacaktır. Onun için sol elinin gerçek dediğimiz ateşle yakılması
veya sağ elinin hayali olarak yakılması arasında gerçeklik bakımından hiçbir fark olmayacaktır. Seyreden 9 kişi için ise
algılamaları farklı olduğundan durum daha farklı değerlendirilecek ve hayali olarak kabul edilecektir. Ancak 9 kişide uyutulup 1.kişinin yaşayacağı deney onlara da aynı şekilde telkin edilirse, hepsi birden 1. kişinin elinin yandığını görürler. Herkes elin
yandığını gördüğüne göre el gerçekten yanmış mıdır, yoksa yanma olayı sadece bir hayal midir?
Sözü geçen 10 kişi için olayın
gerçek olduğundan kesinlikle emin olabilirsiniz. Hatta yanma olayı o derece etkili olabilir ki, yanan sol eldeki kızarıklık, yandığıdüşünülen sağ elde de oluşabilir.
Bu durum için şöyle söyleyebiliriz; İlk grup için gerçek olan algılar, ikinci grup için sadece bir hayaldir. Ancak ikinci gurubunhayal kabul ettiği bütün o algılar, ilk grup için tartışmaya bile mahal vermeyecek kadar gerçektir.
Bu aşamada son olarak bir Çin atasözünü yazalım; Rüyamda kendimi kelebek olarak gördüm. Acaba ben, rüyasında,kendini kelebek olarak gören bir insan mıyım, yoksa insan olarak gören bir kelebek miyim?
