ရာဇဝင္ထဲက သတိုးသမီး သို႔မဟုတ္ မိခင္ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးသည္ မႏၲေလးၿမိဳ႔၏အေနာက္ဘက္ကပ္ရပ္တြင္ စီးဆင္းလ်က္ရိွသည္။ထိုျမစ္ဧရာကို ေက်ာ္လြန္ေသာအခါ ေစတီပုထိုးမ်ားေဖြးေဖြးျဖဴေနသၫ့္ စစ္ကိုင္းေတာင္ရိုးကိုေတြ့ရမည္။
တခ်ိန္က မႏၲေလးဘက္ကေနလွမ္းျမင္ရသၫ့္ စစ္ကိုင္းဘက္ျမင္ကြင္းမွာ သိပ္လွခဲ့ၿပီး စစ္ကိုင္းဘက္ေန မႏၲေလးကို ျပန္ၾကၫ့္လ်ွင္လည္း ခမ္းနားေနလိမ့္မည္။သို႔ေသာ္ သူျမင္ခြင့္ရခ်ိန္မွာေတာ့ ထိုသို႔မဟုတ္ေတာ့။စစ္ေဘးေရွာင္ေနရသၫ့္ စစ္ကိုင္းေတာင္ရိုးမွေန၍ မႏၲေလးကိုေမ်ွာ္ၾကၫ့္ေသာ္အခါ မီးခိုးလံုးႀကီးမ်ားဖြင့္သာ မိႈင္းေဝေနေလသည္။
မၾကာခဏဆိုသလို အၿမွောက္ပစ္သံမ်ား ၊ ဗံုးႀကဲသံမ်ားႏွင့္သာ ဆူညံ့လို႔ေနသည္။ထိုအသံေတြႏွင့္အၿပိဳင္ သူ႔ရင္မွာပူေလာင္ေနတဲ့အရိွန္က တစတစပိုတိုးလို႔ ရိွ၏။
ၪီးခန႔္မွန္းထားသၫ့္အတိုင္း ဂ်ပန္သည္ မႏၲေလးၿမိဳ႔ႀကီးကိုရန္ကုန္ၿမိဳ႔အတိုင္း မီးေလာင္တိုက္သြင္းခဲ့ေလသည္။ပိုဆိုးတာက ရန္ကုန္လို ေန့ခင္းဘက္ျမင္ျမင္ထင္ထင္ေျပးလို႔လႊားလို႔ရမယ့္ အခ်ိန္မဟုတ္။၁၉၄၂ခုႏွစ္ ၊ဧၿပီလ ၃ရက္ေန့ ညခင္းအိပ္ေမာက်ေနခ်ိန္မွာ ဗံုးႀကဲလိုက္တာျဖစ္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ တိုက္တာအိုးအိမ္မ်ား ၃ပံု၂ပံုခန႔္ ပ်က္စီးသြားၿပီး လူေပါင္း ၁၅၀,၀၀၀ရိွရာမွ ၈၀၀၀၀ခန႔္ ေသဆံုးခဲ့သည္။
ထိုကိႁစၥကီးျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေဘးကင္းရာေခၚသြားသၫ့္ ၪီးကို ေက်းဇူးတင္ရမယ့္ အစား သူစိတ္ၫူဆူစြာ အျပစ္တင္မိ၏။ထိုအရာေတြဟာ ၪီးကလုပ္တာမဟုတ္ေသာ္လည္း ဒီေလာက္လူအမ်ားႀကီးေသေၾကတာကို ညီေဒါန ဘယ္လိုမွမေျဖသိမ့္ႏိုင္ ။အခ်ိန္အေတာ္ၾကာတဲ့အထိ စားလည္မဝင္။လူက တငိုင္ငိုင္တေတြေတြရိွေနရင္း ႏိုင္ငံေရးအလွၫ့္အေျပာင္းမွာ ကိုငယ္ေထာင္ကလြတ္လာေတာ့မွ သူ႔စိတ္တို႔ အနည္းငယ္ေျဖသာႏိုင္ခဲ့သည္။
ဂ်ပန္ေတြက မႏၲေလးၿမိဳ႔ကို ၁၉၄၂ခုႏွစ္ မတ္လပထမအပတ္တြင္ သိမ္းပိုက္ရရိွၿပီးခ်ိန္မွ အိမ္ျပန္ခြင့္ရသည္။သို႔ေသာ္ အလံုးစံုေတာ့ မၿငိမ္သက္ေသး။ ၿဗိတိသ်ွရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို မႀကိဳက္လို႔ ဂ်ပန္အကူအညီနဲ႔ေတာ္လွန္ခဲ့ေသာ္လည္း ဂ်ပန္က ျမန္မာေတြကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈမေပးေသး။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္သာ ကိုလိုနီျပဳအုပ္ခ်ဳပ္ကာ အရာရာခ်ဳပ္ကိုင္ထားဆဲျဖစ္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာဘက္ကလည္း ကိုယ္တိုင္ေခၚလာခဲ့မိသူမွာ ဘုရားလား ဘီလူးလားဆိုတာ ေစာင့္ၾကၫ့္ရန္လိုအပ္ေသး၏။
