ရာဇဝင်ထဲက သတိုးသမီး သို့မဟုတ် မိခင် ဧရာဝတီမြစ်ကြီးသည် မန္တလေးမြို့၏အနောက်ဘက်ကပ်ရပ်တွင် စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ထိုမြစ်ဧရာကို ကျော်လွန်သောအခါ စေတီပုထိုးများဖွေးဖွေးဖြူနေသည့် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးကိုတွေ့ရမည်။
တချိန်က မန္တလေးဘက်ကနေလှမ်းမြင်ရသည့် စစ်ကိုင်းဘက်မြင်ကွင်းမှာ သိပ်လှခဲ့ပြီး စစ်ကိုင်းဘက်နေ မန္တလေးကို ပြန်ကြည့်လျှင်လည်း ခမ်းနားနေလိမ့်မည်။သို့သော် သူမြင်ခွင့်ရချိန်မှာတော့ ထိုသို့မဟုတ်တော့။စစ်ဘေးရှောင်နေရသည့် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးမှနေ၍ မန္တလေးကိုမျှော်ကြည့်သော်အခါ မီးခိုးလုံးကြီးများဖွင့်သာ မှိုင်းဝေနေလေသည်။
မကြာခဏဆိုသလို အမြှောက်ပစ်သံများ ၊ ဗုံးကြဲသံများနှင့်သာ ဆူညံ့လို့နေသည်။ထိုအသံတွေနှင့်အပြိုင် သူ့ရင်မှာပူလောင်နေတဲ့အရှိန်က တစတစပိုတိုးလို့ ရှိ၏။
ဦးခန့်မှန်းထားသည့်အတိုင်း ဂျပန်သည် မန္တလေးမြို့ကြီးကိုရန်ကုန်မြို့အတိုင်း မီးလောင်တိုက်သွင်းခဲ့လေသည်။ပိုဆိုးတာက ရန်ကုန်လို နေ့ခင်းဘက်မြင်မြင်ထင်ထင်ပြေးလို့လွှားလို့ရမယ့် အချိန်မဟုတ်။၁၉၄၂ခုနှစ် ၊ဧပြီလ ၃ရက်နေ့ ညခင်းအိပ်မောကျနေချိန်မှာ ဗုံးကြဲလိုက်တာဖြစ်သည်။ထို့ကြောင့် တိုက်တာအိုးအိမ်များ ၃ပုံ၂ပုံခန့် ပျက်စီးသွားပြီး လူပေါင်း ၁၅၀,၀၀၀ရှိရာမှ ၈၀၀၀၀ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။
ထိုကိစ္စကြီးဖြစ်ပြီးတော့ ဘေးကင်းရာခေါ်သွားသည့် ဦးကို ကျေးဇူးတင်ရမယ့် အစား သူစိတ်ညူဆူစွာ အပြစ်တင်မိ၏။ထိုအရာတွေဟာ ဦးကလုပ်တာမဟုတ်သော်လည်း ဒီလောက်လူအများကြီးသေကြေတာကို ညီဒေါန ဘယ်လိုမှမဖြေသိမ့်နိုင် ။အချိန်အတော်ကြာတဲ့အထိ စားလည်မဝင်။လူက တငိုင်ငိုင်တတွေတွေရှိနေရင်း နိုင်ငံရေးအလှည့်အပြောင်းမှာ ကိုငယ်ထောင်ကလွတ်လာတော့မှ သူ့စိတ်တို့ အနည်းငယ်ဖြေသာနိုင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်တွေက မန္တလေးမြို့ကို ၁၉၄၂ခုနှစ် မတ်လပထမအပတ်တွင် သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးချိန်မှ အိမ်ပြန်ခွင့်ရသည်။သို့သော် အလုံးစုံတော့ မငြိမ်သက်သေး။ ဗြိတိသျှရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကို မကြိုက်လို့ ဂျပန်အကူအညီနဲ့တော်လှန်ခဲ့သော်လည်း ဂျပန်က မြန်မာတွေကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုမပေးသေး။ သူတို့ကိုယ်တိုင်သာ ကိုလိုနီပြုအုပ်ချုပ်ကာ အရာရာချုပ်ကိုင်ထားဆဲဖြစ်သည်။ထို့ကြောင့် မြန်မာဘက်ကလည်း ကိုယ်တိုင်ခေါ်လာခဲ့မိသူမှာ ဘုရားလား ဘီလူးလားဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရန်လိုအပ်သေး၏။
