Bakit Tuloy Pa Rin Sa Law School Kahit May Pandemic

The Law Is Forever

Marami nang mga salot, delubyo, at pandemics na dumaan sa mundo. Marami nang giyera at iba pang kababalaghan at nangyari. History shows us na lagi namang may nakaka-survive. Pero hindi rin ito survival of the fittest dahil may mga may kapansanan at may mga weak na tao na nakakasurvive din. May mga akala natin ay malalakas pero kasama sila sa hindi nakaka-endure hanggang sa dulo. Kaya naiisip ko pa rin yung ideya na may destiny o mission ang tao. Kailangan lang natin i-align ang sarili natin dito kahit tayo ay nasasaktan o nahihirapan dahil may comfort din naman tayong mararanasan.

Magkakaroon lang tayo ng "new normal." Ngunit hindi naman ibig sabihin nito na gobyerno lang ang may dikta kung anong mangyayari sa new normal. We are a republican democracy, not a dictatorship. We also do not like anarchy. There are laws that uphold public order such as laws against sedition, rebellion, coup d'etat, at iba pa. If there would be a revolution, it's not something we have to force. It would be a natural thing. It has to be natural para sa stable na transition ng political order.

Ayaw natin ng chaos. Ayaw natin ng source of chaos, kahit kanino o saan pa ito nagmula. Mas nakaka-upset lang kapag nanggagaling sa mga politiko.

Nakakalungkot lang na hindi lang pala mga foreigners ang posibleng maging kalaban ng ating bayan. Minsan ay kapwa Pilipino rin. Kahit mga traydor ay may karapatin din. Kaya nga natutuwa ako sa isang concurring opinion ni former Chief Justice Puno sa Republic vs. Sandiganbayan, G.R. No. 104768, July 21, 2003. He classified the laws as: 1) eternal; 2) natural; 3) human; and 4) divine.

Ang eternal law daw ay yung principles of God that creates and sustains the universal order. Next is natural law. This is common and limited understanding God's eternal law. Nasa natural law yung healthy dictates and conceptions natin ng right and wrong. For example, it is common for every person na ayaw na manakawan o maloko. Kaya all the world has laws against stealing and fraud. Even tribal people have those kinds of laws.

Tapos, dahil we know what is right and wrong through natural law, we tried making and implementing human law. Dito tayo nagkakaiba based sa kung anong bansa tayo nandoon, pero may commonalities pa rin naman. Kaso, hindi lahat kayang bigyan ng hustisya ng human law. However, we still need to enforce these human laws. Eventually naman kung hindi ito in conformity to natural law eh ma-re-repeal or ma-a-amend din naman yan. Pero we have to implement it.

Kaso dahil nga hindi kayang bigyan ng hustisya ang lahat agad-agad within a victim's or a perpetrator's lifetime, kaya naman merong divine law. Ito yung magrereward o magpaparusa even after our lifetime.

So, ang pinaka unang law ay yung eternal law. But our limited human understanding can only comprehend eternal law through natural law. Pero dahil kailangan ng enforcement ng natural law, gumawa tayo ng human law. Ngunit dahil hindi naman lahat nabibigyan ng hustisya, kay God ordained His divine law to eventually judge matters we cannot decide for our own, even those na di natin makamit within our lifetime.

In that way, may balance mundo. In that way, we can hope that the law is forever.

Honestly, I have my own issues about the existence of eternal and divine laws. Pero masaya na ako na kasama sa plano ng Diyos ay magkaroon ng human law para naman meron din tayong makamit na hustisya within our lifetime. God did not leave the matter everything for Him to decide. God allowed human beings to judge according to natural and human law, though it is only human law ang madaling i-enforce through our judicial system.

Kaya ako nasa law school. I am guided by natural law pero I want to help enforce human law. I hope I would not unduly take the law into my hands pero, instead, the law would take me into its hands para ako ay maging agent of the law, hindi agent ng politiko. Lalong hindi agent ng Chinese government.

God will judge us. Pero He allowed us to be judged by the courts. He allows us to be judged by our laws.

Pero I concede na hindi lahat ng human laws ay tama. Kaya nga sabi ko kanina kapag hindi naman in conformity sa natural law ang human law, this is always prone to repeal or amendment. May sistema para gawin yan through legal or political process. At saan ba based ang natural law? Eh di sa eternal law din.

Nakaka-excite pa rin mag-aral ng batas kahit ako ay nakaranas na bumagsak. Ngayong may pandemic, sana mas nakita natin ang kahalagahan ng buhay ng tao, tamang application ng batas, advocacy para sa rule of law, dignidad ng ating bansa, at makatarungang pag-gamit ng pondo ng bayan.

Ang daming kailangang ayusin. Ang mga problema natin ay hindi ko ito sinisisi sa iisang tao lamang. Although very concerned ako sa ginagawa ng Chinese government sa ating bansa. Very hesistant din akong mag-agree na tama ang foreign policy natin pagdating sa pakikipagtungo sa Chinese government.

Ang dami kong gustong sabihin. Ang dami kong gustong gawin. Ito ang dahilan kung bakit gusto kong bumalik at ituloy ang pag-aaral sa law school kahit may pandemic. Sa sitwasyon na ito, lahat tayo ay kailangang magtulong-tulong.

Kahit papaano, meron pa rin na dapat mag-aral, although hindi dapat pwersahin ito kapag hindi safe.

Kailangan pa rin na tuloy-tuloy ang eduksayon–kahit sa law school–para in case na tumagal pa ang pandemic na ito, although sana hindi na, patuloy pa rin ang pagkakaroon ng mga bagong abogado na ipagtatanggol ang batas at tutulong na properly ma-i-enforce ang mga ito.

In addition to defending the law sa bansa, sana ang mga ang abogado sa generation ko ay maging very willing to help din sa pagsupport ng mga programs and services as well as to support reforms para we can also successfully defend our country from foreign bullies.

Pag-aralan natin yan.