QUERENCIA

AGREEMENT

"Your Uncle George and I made this agreement back then, nong sinangla niya sa papa niyo ang lupain nila. And he knows kung ano ang kondisyon ninyo. I was afraid na walang tatanggap sa inyo dahil sa kondisyon na meron kayo, kaya we made a kasunduan na ang mga anak niya ang mapapangasawa niyo," sabi ni Lolo, na may tono ng pagkakatatag na hindi maipagtatanggol.

Pansin ko naman ang pag-aalala sa mukha ni Uncle George. Habang yung mga kapatid ko naman ay hindi makapaniwala sa sinabi ni Lolo ngayon—mga mata nila ay malaki at puno ng pagkagulat. Ibig sabihin pala nito, alam nila Uncle George na intersex kami.

"But your uncle was afraid na baka raw pag kinasal kayo, tatratuhin niyo ng hindi tama ang mga anak niya. So we lightened the agreement. Alam niyo na, tumatanda na ako at gusto ko bago ko lisanin ang mundong to, makita ko muna ang magiging anak niyo. We both agreed na wag na lang kayong ikasal—bagkus, they would still bear my grandchildren," dagdag niya, na nagpamula ng malalim na pagkalito sa akin.

Gulong-gulo na ko sa sinasabi ng matanda na to. "Wait lang, naguguluhan ako sa kasunduan niyo. Gusto niyong ibigay nila sa amin ang katawan nila hanggang sa mabigyan ka namin ng apo? Ni hindi pa nga namin lubos nakikilala ang isa't isa!" sigaw ko, hindi maiwasang magtalo.

Hindi naman ata tama tong kasunduan nila. Mas okey kung ikasal na lang nila kami—para may respeto at pagkakataon na makilala ang isa't isa bago gumawa ng malaking desisyon.

"Faye is right, Lo. Sa tingin namin, hindi rin naman papayag ang mga anak ni Uncle George na ganon-ganon na lang. We know na iniingatan nila ang katawan nila, and we respect that," sabi ni Lisa, na tumatango-tango ang ibang kapatid ko.

Tama si Lisa—hindi pwedeng basta-basta na lang nilang ibigay ang katawan nila sa amin dahil lang sa kasunduan na ginawa ng mga magulang nila. Napapikit naman ang matanda at napabuntong-hininga, na parang alam niyang may punto kami.

"Alam ko. Kaya nga napagpasyahan namin na simula bukas, titira na kayo sa sarili niyong bahay para makilala niyo ng lubusan ang magiging ina ng mga anak niyo," sabi niya, na nagpataas ng kilay ko.

"What do you mean? Dito kami titira?" tanong ni Freen, na hindi makapaniwala. Sa tingin ko rin, hindi kami kakasya sa bahay na to—malaki man ito, lima kaming magkapatid at may sarili kaming mga gamit.

"Tumawag na ako ng mga tauhan na siyang gagawa ng bahay niyong lima. Sa dami nila, panigurado bukas buo na ang bahay na titirhan niyo," sagot ni Lolo, na parang walang problema.

"Lo, hindi ganon kadaling gumawa ng mansion. Saan ka naman nakakita na isang araw lang ang paggawa ng bahay?" sabi ni Kuto, at lumalabas na ang pagiging arkitekto niya—mukha siyang nagtatalo sa sarili tungkol sa kakayahang gawin iyon.

"Sinong nagsabing mansion ang ipapagawa ko? Gawa sa kahoy at kawayan ang ipapagawa kong bahay para sa inyo. Ito ang parusa at pagdidisiplina ko sa ginawa niyo, at si George na ang bahalang magparusa sa inyo sa ginawa niyo sa mga anak niya," wika niya, na nagpalamig sa akin.

Malaking adjustment na naman to. Hindi pa naman ako nakakatulog pag walang aircon—paano na lang ako sa bahay na gawa sa kahoy at kawayan, lalo na sa init ng bundok?

"Bilang parusa sa ginawa niyo sa mga anak ko, kailangan niyo akong tulungan sa mga trabaho rito sa bundok," dagdag niya pa.

"Lo, mukhang hindi naman ata tama to. Okey lang naman sa amin kung lalatiguhin mo kami o papapush-upin ng 100 beses—wag mo lang kami itapon rito," sabi ni Lux, na napakamot na lang ng ulo niya dahil hindi niya matanggap na pagtatrabahuhin kami ni Lolo rito.

"Desisyon na niya yan, kaya labas na ko dyan," sabi ni Lolo na parang gustong umalis na.

Proprotesta pa sana si lisa ngunit hinawakan ko ng mahigpit ang kamay nito. At nakuha naman niya ang ibig kong sabihin—kahit ano pang putak namin, hindi naman sila makikinig, kaya ano pa ang silbi non?